Psikolog Nurefşan Necipoğlu
EVDEN ÇALIŞAN EBEVEYN OLMAK
Covid-19 virüsünün küresel boyutta yayılmış olması ile beraber dünyadaki herkesin hayatında köklü değişiklikler meydana gelmiştir. Virüs ülkemizde baş göstereli neredeyse bir sene olmuş ve biz bu sürece kendimizi alıştırmaya bir hayli zorlasak da, hayatımızın belirli alanlarına, belirli kural ve biçimlerle entegre etmemiz gerektiği gerçeği ile baş başa kalmışızdır. Sosyal, toplumsal ve ekonomik olarak tüm bireyleri etkisi altına aldığı gibi, eğitim sistemi ve çalışma hayatına yönelik getirmiş olduğu yeni düzenlemelerle de 'yeni normal'e uyum sağlama sürecine girilmiş bulunmaktadır.

Çoğu işyerlerinin evden çalışma sistemine geçip çalışanlarının da uzaktan işleri yürütmeye çalışması gibi, okul sıralarında olması gereken, teneffüs aralarında sohbet edip anaokullarının oyun parklarında koşup eğlenerek öğrenim görmesi gereken çocuklarımız da, şimdilerde tüm eğitim ve aktivite ihtiyaçlarını evlerinden çıkmayıp, tek bir ekrana sabit bakarak online platform aracılığıyla karşılamaya çalışıyorlar. Peki çalışan anne ve babalar uzaktan öğrenim görmekte olan çocukları ile hem aynı ortamı paylaşıp hem de üretken biçimde evden çalışmak için nasıl bir yol izlemektedirler?

İşverenlerin çalışanlarına yönelik beklenmedik iş yeri ortamı değişikliklerine karşı aldıkları aksiyon ile 'Dönüşümlü Çalışma' ve 'Uzaktan Çalışma' modelleri ülkemizde daha önce çok yaygın olmamakla birlikte hızlı bir giriş yapmıştır.
Dönüşümlü çalışma modeli işin bir bütün olarak görülmesi ve bu bütünü yerine getirebilecek aynı nitelik ve yeterlilikteki çalışanların dönüşümlü olarak işleri yürütmesidir. Günlük kalite analizleri yapan bir birimdeki çalışanın bir gün işe gelirken diğer gün gelmemesini buna örnek olarak verebiliriz. Koronavirüs salgını gündeme geldiğinde ilk olarak çalışanlar dönüşümlü çalışma sistemine geçerek mecburi şekilde bu sistemi deneyimlemeye başladı. Kesintisiz hizmet vermeye çalışan hizmet sektöründe de (turizm, gıda, sağlık gibi) bu çalışma sistemi yaygın olarak kullanılıyor. (Yıldız, 2020)

Evden çalışma modeli ise işlerin uzaktan online olarak yürütülmesidir. Bazen tamamen uzaktan olabileceği gibi bazen de çalışanlar günün belirli saatlerinde ya da belirli günlerde bir araya gelebilirler. Bu; Finlandiya, İsviçre, İngiltere ve Almanya'da oldukça yaygın bir çalışma sistemi. Evden çalışma esnek planlamaya, herhangi bir lokasyondan işleri yürütmeye ve aileyle zaman geçirmeye imkan tanır. (Yıldız, 2020)

Pandemi öncesi çokta alışık olmadığımız bu yeni çalışma modellerine geçiş yapan ebeveynler, bağlı oldukları işverene karşı yeni çalışma sistemine adapte olmaya çalışmalarının yanı sıra, evde çocukların kişisel bakımını, ders programlarını ve aktivitelerini idare etmeye, bir yandan da günlük ortaya çıkan ev işlerini dengede yürütmeye çalışmaktadırlar. Ev ortamında iş disiplinini sağlamak zaten çok da kolay bir mesele değilken, aynı anda bir de üstüne çocuğuyla ilgilenmek zorunda olan bir ebeveyn rolünü üstlenmeniz gerekirse, odak noktalarınızı belli bir program çerçevesinde iyi belirlemeli ve stresi azaltıp iş bitiriciliğinizi hissetmeniz için elinizden geleni yapmanız gerekir.
Peki çalışan ebeveynler bu süreci nasıl yönetip yeni 'İş-Ev Denge Planları' oluşturmalıdır?

1- Günlük rutininizi devam ettirin.

Çalışmak için ofise gittiğimiz saatlerimiz ne ise aynı rutin saatleri evden çalışırken de devam ettirmek önemlidir. Bu şekilde düzenli bir planlama sürdürebilmek iş, çocuk bakımı ve ev işleri planlamalarınızı oluşturabilmenizde size yardımcı olacaktır.

2- Geliştirilmiş planlar oluşturun.

Bir sonraki adımda, her hafta için bu rutinleri genel hatlarıyla kapsayan ancak iş düzeniniz ile yemek, ev işleri ve çocuk bakımı gibi diğer yeni sorumluluklarınızı da hesaba katacak geliştirilmiş bir plan oluşturun.

Planlamanızın aşağıdaki sorulara cevap verdiğinden emin olun:

· Çocuklarınızın programı nedir?

· Her öğünde ne yiyeceksiniz?

· Çamaşır, bulaşık, evi toplama ve temizleme gibi ev işlerini ne zaman yapacaksınız?

· Evdeki bir görevinizi hallederken kritik bir iş toplantınız veya bir sürecinizde birinin sizi idare etmesine ihtiyaç duyduğunuz zamanlar ne zaman?

Elde ettiğiniz bu bilgileri bir takvime yazın ve her aile üyesinin vardiya ve görevlerini belirlemeye başlayın. (Thompson, 2020)

3- Sınırlarınızı belirleyin.

Kendinize bir çalışma odası belirleyin ve belirli toplantı ve iş vakitlerinizde çocuklarınıza o saat dilimlerinde onlarla ilgilenmek için uygun olamayacağınızı dile getirin. Mesela odanın kapısı kapalı ise o sıra uygun olmayacağınızı yani işiniz bitene kadar beklemeleri gerektiği; kapı açık ise de uygun olduğunuzu ve onlarla ilgilenebilecek olduğunuz mesajlarını verebilirsiniz.

4- Deneyim paylaşımlarında bulunun.

Yakın çevrenizde sizler gibi evden çalışmakta olup aynı zamanda çocukları ile birlikte olanlar var ise onların bu süreci nasıl yönettiğine dair fikirler alıp, neyin olumlu neyin olumsuz sonuçlar getirdiğine dair sizler de kendi planlamanızı şekillendirebilirsiniz. Aynı şekilde siz de kendi deneyimlemelerinizi aktarırıp karşı tarafa destek olabilirsiniz.

Tüm bu süreci deneyimleyip planlamalarınızı sürdürmeye çalışırken, en başta unutmamanız gereken şey şudur ki hiçbir şey aksamadan yolunda gitmeyecek ve sizler de bedenen ve zihnen yüzde 100 üretken olamayacaksınızdır. Kendinizden ful performans beklemek, hayal kırıklığı yaşamakla sonuçlanabilecektir. Ancak beklentilerinizi düşürerek, esnek bir yaklaşım ve çeviklikle hepimizin nasıl uyum sağlayabildiğine hayran kalacaksınız. (Thompson, 2020)


Kaynak:

Thompson, A. P. (2020, Nisan 20). Harvard Business Review Türkiye. https://hbrturkiye.com/blog/evden-calisan-ebeveynler-icin-bir-rehber

Yıldız, H. (2020, Aralık 29). Harvard Business Review Türkiye. https://hbrturkiye.com/blog/korona-sonrasi-donemde-calisma-deneyimini-iyilestirmek







© Tüm hakları saklıdır Psycholocals.

Made on
Tilda